Een tafelblad van multiplex is een populaire keuze voor zowel maatwerk meubels als doe-het-zelf-projecten. Multiplex is opgebouwd uit meerdere dunne lagen hout die kruislings op elkaar zijn gelijmd, waardoor het blad sterk, stabiel en relatief licht blijft. Het is verkrijgbaar in verschillende diktes, afwerkingen en formaten, en leent zich goed voor toepassingen van eettafel tot bureau of werkbank.
Welk type multiplex is geschikt voor een tafelblad?
Niet elk multiplex is even geschikt als tafelblad. Voor een tafelblad kies je bij voorkeur voor berkenmultiplex. Berken heeft een fijne, egale vezelstructuur en weinig knoesten. Dat maakt het blad sterker en mooier van uiterlijk dan populier- of vurenmultiplex. De buitenste laag (het fineer) bepaalt voor een groot deel hoe het eindresultaat eruitziet.
Er zijn twee gangbare kwaliteitsaanduidingen voor de buitenste lagen: de letters A (glad, weinig tot geen onvolkomenheden) en B of C (meer knoesten en reparaties zichtbaar). Voor een zichtbaar tafelblad kies je bij voorkeur een A/B- of A/A-kwaliteit aan de bovenzijde. Voor een werkbank of een blad dat toch volledig wordt afgewerkt, volstaat ook een lagere kwaliteit.
Dikte van een tafelblad multiplex
De dikte die je kiest, bepaalt de stijfheid en het gewicht van het blad. Een te dun blad doorbuigt bij een brede overspanning, een te dik blad wordt zwaar en moeilijk te verwerken. Dit zijn de meest gebruikte diktes:
- 18 mm: lichtste optie voor een tafelblad, geschikt tot een breedte van ongeveer 60 cm zonder extra ondersteuning.
- 24 mm: een goede middenweg voor een standaard bureau of eettafel. Biedt voldoende stijfheid bij overspanningen tot ongeveer 120 cm.
- 29 mm: voor zware toepassingen, brede bladen of wanneer je een massief, solide gevoel wilt. Fabrikant Mandrel biedt tafelbladen in 24 en 29 mm aan, inclusief een toplaag van 2 mm Forbo Desktop linoleum.
Bij een blad breder dan 80 cm en zonder centrale poot of dwarsligger, kies dan minimaal 24 mm. Bij twijfel is dikker altijd veiliger dan dunner, zeker bij een tafelblad dat dagelijks zwaar belast wordt.
Afwerking van de bovenkant
Het kale multiplex is op zichzelf geen eindafwerking. Je hebt verschillende opties om de bovenkant te beschermen en mooi te maken:
- Olie of lak: transparante afwerking waarbij de houtstructuur zichtbaar blijft. Olie geeft een mat, warm resultaat en is eenvoudig bij te werken. Lak is harder en waterafstotend.
- Linoleum toplaag: een laag perslinoleum (zoals Forbo Desktop) wordt op het multiplex gelijmd. Dit geeft een egale, matte uitstraling, is aangenaam in gebruik en bestand tegen krassen en vocht. Verkrijgbaar in tientallen kleuren, waaronder de 21 kleuren die Mandrel aanbiedt.
- HPL of laminaat: een hardere, kunststofachtige toplaag die goed bestand is tegen vloeistoffen en slijtage. Vaak gebruikt in keukens of werkbanken.
- Melaminefolie: goedkoper alternatief voor laminaat, minder robuust maar eenvoudig in verwerking.
De keuze voor de afwerking hangt af van het gebruik. Een bureau of eettafel in een woonkamer vraagt om een andere afwerking dan een werkbank in een atelier.
Kanten en randafwerking
Een snijkant van multiplex toont de gelaagde structuur van het hout. Dat kan een bewuste, industriële esthetische keuze zijn, maar je kunt de kanten ook afwerken met:
- Kantfineer (dunne houtstrip die je met ijzer vastlijmt)
- Massief houten rand die je op de kanten schroeft of lijmt
- Verspringen van de laagjes accentueren met een transparante lak (voor het bewuste “multiplex-look”)
Een massief houten rand maakt het blad ook stijver en geeft het een zwaarder, afgewerkt gevoel. Dat is een goede optie als je een 18 mm blad gebruikt maar toch wat massa wilt suggereren.
Maatwerk of standaard formaat?
Multiplex tafelbladen zijn op maat te bestellen of zelf op maat te zagen. Standaard platen zijn verkrijgbaar in 244 x 122 cm, wat voor de meeste tafelformaten ruim voldoende is. Een gangbare eettafel is 80 x 200 cm of 90 x 200 cm, dus uit één plaat haal je twee tafelbladen als de maten kloppen.
Wil je een linoleum of HPL toplaag, dan is het makkelijker om dat door een fabrikant of houthandel te laten aanbrengen. Zelf linoleum op multiplex lijmen is mogelijk, maar vraagt om de juiste contactlijm en een vlak, stofvrij oppervlak. Kleine fouten in de aanbrenging zijn zichtbaar als luchtbellen of naden.
Een multiplex tafelblad biedt veel vrijheid in maat, dikte en afwerking voor een prijs die lager ligt dan massief hout. Let op de kwaliteit van het berkenmultiplex, kies de dikte op basis van de overspanning, en beslis van tevoren welke toplaag je wilt, want dat bepaalt ook de manier van werken en de totaalprijs.