Voor buiten gebruik je houtlijm die bestand is tegen vocht, regen en temperatuurwisselingen. Niet elke houtlijm is daarvoor geschikt: gewone PVA-lijm (de witte, wateroplosbare houtlijm) lost op bij contact met water en is dus ongeschikt buiten. Kies je voor een buitentoepassing, dan heb je een waterbestendige of watervaste houtlijm nodig, zoals type D3 of D4.
Welke houtlijm voor buiten: D3 of D4?
Houtlijm wordt ingedeeld in klassen volgens de Europese norm EN 204. Voor buiten zijn twee klassen relevant:
- D3: waterbestendig, geschikt voor beschutte buitentoepassingen. Denk aan tuinmeubelen onder een overkapping, kozijnen of een schutting die niet voortdurend nat staat. D3-lijm verdraagt tijdelijk vocht, maar is niet ideaal als de verbinding langdurig in het water of regen staat.
- D4: watervast, geschikt voor onbeschutte buitentoepassingen. Denk aan een tuinbank die het hele jaar buiten staat, een vlonder, een pergola of houten constructies die regelmatig nat worden. D4-lijm blijft zijn sterkte behouden, ook bij voortdurend vocht.
Bij twijfel kies je altijd voor D4. De meerprijs is klein (een fles D4-lijm kost doorgaans maar een paar euro meer dan D3), maar de duurzaamheid van je verbinding is stukken groter. D3 gebruik je voor projecten die niet structureel nat worden; D4 is de veilige keuze voor alles wat echt buiten staat.
Soorten houtlijm geschikt voor buiten
Naast de D3/D4-classificatie zijn er verschillende typen lijm die je buiten kunt gebruiken. De bekendste zijn:
- PU-houtlijm (polyurethaan): schuimt licht op bij het uitharden en is daardoor ook geschikt voor verbindingen waarbij de houtdelen niet perfect op elkaar passen. Goed bestand tegen vocht en temperatuurwisselingen. Erg sterk en ook geschikt voor andere materialen naast hout.
- Epoxyhars: tweecomponentenlijm die extreem sterk hecht en volledig waterbestendig is. Geschikt voor zware constructies of reparaties waarbij maximale sterkte gevraagd wordt. Iets bewerkelijker in gebruik, omdat je twee componenten moet mengen.
- Resorcinol-formaldehydelijm: ook een tweecomponentenlijm, wordt gebruikt in professionele houtconstructies die permanent blootgesteld zijn aan weer en wind, zoals botenbouw. Minder gangbaar voor de hobbyist.
Voor de meeste doe-het-zelf-projecten buiten, zoals een tuinbank maken, een schutting repareren of een vlonder aanleggen, voldoet een goede D4 PU-houtlijm prima.
Houtlijm buiten verwerken: waar let je op?
Houtlijm voor buiten hecht het best als je een paar praktische punten in acht neemt. Werken in de volle zon of bij vriesweer geeft problemen: de meeste houtlijmen werken het best bij temperaturen tussen de 10 en 25 graden Celsius. Check altijd de verpakking voor de aanbevolen temperatuurrange van jouw lijm.
Zorg dat het hout droog is voor je lijmt. Nat of vochtig hout zorgt voor een zwakkere verbinding, ook al gaat het om watervaste lijm. De lijm hecht aan het hout, niet aan het water in het hout. Een vochtgehalte van maximaal 15 procent is de gangbare richtlijn voor een goede hechting.
Breng de lijm gelijkmatig aan op beide vlakken die je wilt verbinden. Zet daarna voldoende druk op de verbinding met klemmen. Houtlijm voor buiten heeft vaak een iets langere open tijd dan gewone houtlijm, maar de basisregels zijn hetzelfde: goed aandrukken en de uithardingstijd respecteren. PU-houtlijm hardt volledig uit in circa 24 uur; een kortere lijmtijd betekent nog niet dat de verbinding al op volle sterkte is.
Wanneer is houtlijm alleen niet genoeg?
Houtlijm is sterk, maar voor zware constructies buiten is lijmen alleen niet altijd voldoende. Een terrasdeck, een pergola of een zwaar belaste tuinbank krijgen het beste een combinatie van lijm én mechanische bevestiging: schroeven, bouten of pennen. De lijm zorgt dan voor stijfheid en sluit de verbinding af tegen vocht; de schroeven nemen de trekkracht op. Dit is ook de manier waarop professionele timmerlieden werken.
Heb je een kleine reparatie, zoals een gebroken spijl in een tuinstoel of een losgelaten naat in een houten bak, dan is alleen goede D4-houtlijm vaak meer dan voldoende.
Kies voor buitenwerk altijd bewust voor een D3- of D4-lijm en let op de verwerkingstemperatuur en het vochtgehalte van het hout. Zo houd je een houten verbinding buiten jarenlang sterk, ook als het regent, vriest of de zon er vol op staat.
Lees ook