Elzenhout is matig geschikt als brandhout. Het brandt redelijk goed als het droog is, maar het levert duidelijk minder warmte dan hardere houtsoorten zoals eiken of beuk. Voor wie wil weten of elzenhout de moeite waard is om te stoken, is het antwoord: het kan prima als bijhout of voor het aanmaken van een vuur, maar niet als enige brandstof als je een kamer warm wilt houden.
Waarom elzenhout minder warmte geeft dan andere houtsoorten
Elzenhout is een zacht loofhout. Het heeft een relatief lage dichtheid vergeleken met houtsoorten als eiken, beuken of essen. Dat heeft direct gevolg voor de stookcapaciteit: zachter hout verbrandt sneller en geeft minder warmte per kubieke meter. Concreet levert een kuub droog elzenhout beduidend minder energie dan dezelfde hoeveelheid beukenhout. Elzenhout heeft een stookwaarde van circa 1.700 kWh per kuub (gestapeld, droog), terwijl beuk en eik richting de 2.000 tot 2.200 kWh gaan.
Dat betekent dat je meer elzenhout nodig hebt voor hetzelfde effect. Als je een avond lang een woonkamer van gemiddelde grootte wilt verwarmen, verbruik je merkbaar meer blokken dan bij dichtere houtsoorten. Voor het budget of voor de voorraadbeheer is dat een punt om rekening mee te houden.
Voordelen van elzenhout bij het stoken
Er zijn ook redenen waarom elzenhout populair is bij mensen die zelf hout sprokkelen of een goedkopere optie zoeken. Elzen groeien snel en zijn in veel delen van Nederland en België wijd verbreid, onder meer langs sloten, rivieren en in natte gebieden. Hierdoor is elzenhout relatief makkelijk te verkrijgen en vaak goedkoper dan eiken of beukenhout.
Een ander voordeel is dat elzenhout goed brandt met weinig rook, mits het goed droog is. Het maakt ook niet overdreven veel vonken, wat het iets veiliger maakt voor een open haard zonder scherm. Bovendien is elzenhout makkelijk te splijten, wat handig is als je zelf hout kloofd.
Hoe droog moet elzenhout zijn voor gebruik?
Net als bij elk hout geldt: droogheid is het belangrijkste criterium. Vers gekapt elzenhout heeft een vochtgehalte van wel 50% of hoger. Zulk nat hout stookt slecht, geeft veel rook en zorgt voor roetaanslag in de schoorsteenpijp. Droog elzenhout heeft een vochtgehalte onder de 20%, bij voorkeur rond de 15%.
Elzenhout heeft een voordeel: het droogt relatief snel in vergelijking met dichtere houtsoorten. Bij goed gestapeld en overdekt bewaren is elzenhout na één tot twee seizoenen (ruwweg één tot twee jaar) in de meeste gevallen voldoende droog om te stoken. Eiken kan soms drie jaar nodig hebben. Met een vochtmeter (te koop voor een paar euro bij bouwmarkten) check je snel of het hout klaar is.
Is elzenhout goed brandhout voor jouw situatie?
Of elzenhout geschikt is, hangt af van waarvoor je het gebruikt. Als bijhout om een vuur snel aan te krijgen of om de vlammen levendig te houden, doet elzenhout het goed. Wil je uitsluitend op één houtsoort stoken en maximale warmte per blok halen, dan is elzenhout niet de beste keuze. Kies in dat geval voor beuk, eik of es.
Een verstandige aanpak is elzenhout te combineren met een dichtere houtsoort. Gebruik elzenhout om het vuur snel op te starten en gooi daarna beukblokken op voor de langdurige warmteafgifte. Zo profiteer je van de voordelen van beide soorten.
- Goed voor aanmaken en snel aansteken
- Weinig rook en weinig vonken bij droog hout
- Droogt snel, na één à twee jaar geschikt
- Lagere stookwaarde dan eiken, beuk of es
- Ideaal als bijhout, minder geschikt als enige brandstof
Elzenhout is geen slechte keuze, maar wel een bewuste. Als je het goedkoop of gratis kunt krijgen, droog het goed op en gebruik het slim in combinatie met hardere houtsoorten. Betaal je de volle prijs voor brandhout en wil je elke kuub maximaal benutten, dan zijn beuk of eik een betere investering.