Een houtkachel kan oplopen tot wel 800 graden Celsius in het vuurvak zelf. Dat is de maximale temperatuur die bij een hoog opgestookt vuur bereikt wordt. De buitenkant van de kachel, het glas en de rookgastemperatuur liggen allemaal een stuk lager, maar nog steeds hoog genoeg om rekening mee te houden.
Hoe heet wordt een houtkachel van buiten?
De temperatuur die jij als gebruiker het meest merkt, is die van de buitenkant van de kachel. Bij normaal gebruik loopt het staal of gietijzer op tot zo’n 200 tot 350 graden Celsius. Goedkopere kachels of kachels die flink worden opgestookt, kunnen aan de bovenkant nog hoger komen. Raak de kachel tijdens gebruik nooit aan zonder bescherming; ook een oppervlak van 200 graden veroorzaakt direct een ernstige brandwond.
Het glas aan de voorkant bereikt bij een actief vuur vaak temperaturen tussen de 150 en 300 graden. Speciaal kachelglas (borosilicaatglas) is gemaakt om die hitte te weerstaan, maar is nog steeds gevaarlijk heet bij aanraking. Dat is een belangrijk aandachtspunt als je kinderen of huisdieren in huis hebt.
Temperatuur in het vuurvak: tot 800 graden Celsius
Binnenin het vuurvak, direct in en boven het vuur, kan de temperatuur oplopen tot 800 graden Celsius. Dat hangt af van het type hout, hoe droog het is en hoe ver je de luchttoevoer openzet. Droog hout met een vochtgehalte onder de 20 procent brandt heter en efficiënter dan vochtig hout. Vochtig hout geeft minder warmte en produceert meer rook en roet, wat ook slecht is voor de schoorsteen.
De verbrandingsgassen die het vuurvak verlaten, zijn ook nog erg heet. In de rookpijp direct boven de kachel meet je al snel 250 tot 400 graden. Pas in de schoorsteen koelen de gassen verder af. Een te lage rookgastemperatuur (onder de 150 graden) leidt tot condensatie en roetaanslag in de schoorsteen, wat brand kan veroorzaken.
Wat betekent die hitte voor de veiligheid?
Omdat een houtkachel zulke hoge temperaturen bereikt, gelden er vaste veiligheidsafstanden. De kachel moet op minimaal 20 tot 30 centimeter afstand staan van brandbare materialen zoals hout, meubels of gordijnen. De exacte afstand staat in de installatiehandleiding van jouw kachel en kan per model verschillen. Laat een kachel altijd installeren door een erkend installateur en zorg dat de schoorsteen voldoet aan de geldende normen.
Een kachelbeschermer of hittescherm aan de zijkant kan de stralingswarmte richting wanden of meubels beperken. Leg ook altijd een vuurvaste vloerplaat onder en voor de kachel, zodat vonken en hete as geen schade aanrichten.
Welke temperatuur is optimaal voor een houtkachel?
Voor een goede verbranding en een schone schoorsteen is een rookgastemperatuur van 150 tot 300 graden ideaal. Stook je te zacht, dan verbrandt het hout niet goed en slaat er meer roet neer. Stook je te hard, dan verspil je hout, slijten de onderdelen sneller en neemt het risico op schoorsteenbrand toe.
Een rookgasthermometer op de rookpijp is een handige en goedkope aanschaf. Die geeft je direct inzicht of je in het juiste bereik stookt. Voor de meeste kachels is een rookgastemperatuur tussen de 150 en 250 graden het meest efficiënte werkgebied.
Kort samengevat: de temperatuur in een houtkachel loopt van zo’n 200 graden aan de buitenkant tot 800 graden binnenin het vuurvak. Stook met droog hout, houd de rookgastemperatuur in de gaten en respecteer de veiligheidsafstanden. Zo haal je het meeste warmte uit je kachel en blijft het veilig in huis.