Multiplex en underlayment lijken op elkaar, maar zijn niet hetzelfde. Het belangrijkste verschil: underlayment is een fijnere, vlakkere plaatsoort met een nette afwerklaag, bedoeld voor toepassingen waar het uiterlijk telt. Multiplex is robuuster en verkrijgbaar in meer dikte-varianten, maar de buitenste laag is minder afgewerkt. Welk materiaal je nodig hebt, hangt af van wat je ermee wilt doen.
Wat is multiplex precies?
Multiplex bestaat uit meerdere dunne lagen hout (fineer) die kruiselings op elkaar worden gelijmd. Door die afwisselende richting van de houtnerf is de plaat sterk in alle richtingen en vervormt hij nauwelijks. Je kunt multiplex kopen in veel diktes, van 4 mm tot wel 30 mm of meer. De buitenste lagen zijn van fineer, maar de kwaliteit van dat fineer verschilt per type multiplex. Bij standaard constructiemultiplex is de buitenste laag vrij ruw en onregelmatig. Dat is prima voor constructieve toepassingen, maar minder geschikt als het zichtbaar blijft.
Veelgebruikte toepassingen zijn vloerconstructies, bekistingen, meubelmaken en wandbekleding die later wordt afgewerkt. Multiplex is leverbaar in populier, berk en andere houtsoorten. Berkenmultiplex is dichter en sterker dan populierenmultiplex en wordt vaak gebruikt voor fijnere toepassingen zoals meubelbladen.
Wat is underlayment?
Underlayment is eigenlijk een type multiplex, maar dan specifieker. De naam verwijst naar de toepassing: het is bedoeld als tussenlaag, bijvoorbeeld onder een vloer. Technisch gezien is underlayment een plaat van kruiselings gelijmd fineer, net als multiplex, maar de kwaliteitseisen liggen hoger. De plaat is vlakker, de buitenste fineerlaag is gladder en de afwerking is netter. Underlayment heeft daardoor ook een meer uitgesproken natuurlijke houtlook.
Underlayment wordt het vaakst gebruikt als drager onder parket, laminaat of andere vloerafwerkingen, maar ook voor meubels en decoratieve toepassingen waar een gladde, nette buitenkant gewenst is. De dikte varieert meestal tussen 4 en 18 mm. Door de vlakke oppervlakte hoef je bij underlayment minder te schuren of plamuren voordat je een afwerking aanbrengt.
Het verschil tussen multiplex en underlayment op een rij
| Eigenschap | Multiplex | Underlayment |
|---|---|---|
| Vlakheid | Gemiddeld | Hoog (vlakker) |
| Oppervlaktekwaliteit | Wisselend, afhankelijk van type | Glad en fijn afgewerkt |
| Dikte-aanbod | Breed (4 tot 30+ mm) | Beperkter (4 tot 18 mm) |
| Uiterlijk | Minder representatief | Netter, natuurlijke houtlook |
| Typische toepassing | Constructie, vloerplaten, bekisting | Vloerafwerking, meubels, zichtwerk |
| Prijs | Doorgaans goedkoper | Iets duurder door hogere kwaliteit |
Wanneer kies je multiplex, wanneer underlayment?
Kies multiplex als sterkte en constructieve eigenschappen vooropstaan en het uiterlijk er niet toe doet. Denk aan een vloerplaat die later wordt bedekt, een stellingkast die wordt geschilderd, of een buitenconstructie waarbij je vochtbestendig multiplex nodig hebt (aangeduid als WBP of buitenmultiplex). Multiplex is ook de betere keuze als je grote diktes nodig hebt.
Kies underlayment als de afwerking zichtbaar blijft of als je een heel vlakke ondergrond nodig hebt, zoals onder parket of laminaat. Underlayment scheelt je schuurwerk en geeft een netter eindresultaat bij meubels, wandpanelen of decoratief gebruik. Wil je de plaat aan de buitenkant lakken of fineren? Dan betaalt de gladde oppervlakte van underlayment zich terug in tijd en moeite.
Let op: vochtbestendigheid is een aparte keuze
Zowel multiplex als underlayment zijn standaard bedoeld voor droge ruimtes. Ga je het materiaal gebruiken in een vochtige omgeving, zoals een badkamer, buitenschuur of dakconstructie? Kijk dan specifiek naar WBP-multiplex (waterbestendig gelijmd). Underlayment is in een vochtbestendige uitvoering minder gangbaar, dus voor natte toepassingen is multiplex de praktischere keuze.
Kortom: underlayment is een verfijnde variant van multiplex, geschikt voor situaties waar vlakheid en een nette buitenkant tellen. Multiplex is veelzijdiger in dikte en sterker voor constructief gebruik, maar ruwer van afwerking. Weet je wat het eindresultaat moet zijn? Dan weet je ook welke plaat je nodig hebt.