Voor een gemiddelde woonkamer van 80 tot 100 m³ in een redelijk geïsoleerd huis heb je aan een houtkachel van 6 kW genoeg. Maar dat getal verschuift flink zodra je ruimte groter is, je huis slecht geïsoleerd is, of je de kachel als hoofdverwarming wil gebruiken. Hieronder lees je hoe je het juiste vermogen berekent voor jouw situatie.
De vuistregel: kW berekenen per m³
Het vermogen van een houtkachel wordt uitgedrukt in kilowatt (kW). De meestgebruikte vuistregel: tel het volume van de ruimte op en deel dat door een getal dat afhangt van hoe goed je huis geïsoleerd is.
| Isolatieniveau | Benodigde kW per m³ |
|---|---|
| Slecht geïsoleerd (oud huis, geen spouwmuurisolatie) | 1 kW per 10 m³ |
| Redelijk geïsoleerd (na 1980, enkel glas of beperkt dubbel glas) | 1 kW per 15 m³ |
| Goed geïsoleerd (HR-glas, spouwmuurisolatie, vloerisolatie) | 1 kW per 20 m³ |
Een voorbeeld: je woonkamer is 6 meter lang, 4 meter breed en 2,5 meter hoog. Dat is 60 m³. Zit je in een goed geïsoleerd huis, dan heb je 60 ÷ 20 = 3 kW nodig. Is je huis slecht geïsoleerd, dan kom je op 60 ÷ 10 = 6 kW. Dat is een verdubbeling voor exact dezelfde ruimte.
Hoeveel kW houtkachel voor een open woonkamer?
Open woonkamers zijn een apart geval. Als je keuken, eetkamer en woonkamer in elkaar overlopen, tel je het totale volume bij elkaar op. Stel dat het gecombineerde volume 150 m³ is in een redelijk geïsoleerd huis: 150 ÷ 15 = 10 kW. Voor grote open ruimtes kom je al snel op 8 tot 12 kW uit. Een te kleine kachel draait dan op vol vermogen zonder de ruimte goed warm te krijgen, wat ook slecht is voor de verbranding en de levensduur van het apparaat.
Wat verandert er als je de houtkachel als hoofdverwarming gebruikt?
Gebruik je de houtkachel alleen als sfeerkachel of bijverwarming, dan mag je net iets kleiner kiezen. Wil je hem als hoofdverwarming of als enige warmtebron, kies dan voor het bovenkant van de berekende range. Ga er ook vanuit dat je hem op koude winterdagen maximaal belast. Een marge van 10 tot 20% bovenop je berekend vermogen is dan verstandig.
Let ook op het plaatsingspunt in huis. Een kachel die midden in een open ruimte staat verspreidt warmte beter dan een kachel die in een hoek of nis staat. Dat heeft geen invloed op het benodigde kW-vermogen, maar wel op hoe de warmte verdeeld wordt.
Te veel kW is ook een probleem
Een te groot vermogen klinkt als een voordeel, maar dat is het niet. Een houtkachel van 12 kW in een ruimte die maar 4 kW vraagt, moet je voortdurend smoren om oververhitting te voorkomen. Smoren betekent weinig lucht toelaten, waardoor het hout smeult in plaats van goed verbrandt. Het gevolg: veel rook, meer roetaanslag in de schoorsteen en een minder efficiënte verbranding. Kies dus het vermogen dat écht past bij je ruimte, niet groter “voor de zekerheid”.
Praktisch stappenplan om het juiste kW-vermogen te bepalen
- Stap 1: Meet de lengte, breedte en hoogte van de ruimte die je wil verwarmen. Vermenigvuldig die drie maten voor het volume in m³.
- Stap 2: Beoordeel eerlijk hoe goed je huis geïsoleerd is. Twijfel je? Ga dan uit van “redelijk geïsoleerd”.
- Stap 3: Deel het volume door het bijbehorende getal uit de tabel hierboven.
- Stap 4: Gebruik je de kachel als hoofdverwarming? Voeg 10 tot 20% toe aan de uitkomst.
- Stap 5: Kies een kachel waarvan het opgegeven nominale vermogen zo dicht mogelijk bij jouw berekend getal ligt.
Let bij de keuze op het “nominale vermogen” op het typeplaatje of in de specificaties. Dat is het vermogen waarop de kachel het efficiëntst en schoonst verbrandt, niet het maximale vermogen. Die twee zijn soms niet hetzelfde.
Voor de meeste eengezinswoningen met een woonkamer van 60 tot 100 m³ en een normale isolatie kom je uit op een houtkachel van 5 tot 8 kW. Dat is het meestgebruikte segment, en daarbinnen is de keuze groot. Weet je het niet zeker, laat dan een installateur het volume en de isolatiewaarde van je woning controleren voordat je een kachel aanschaft.