Een deur maken van multiplex is goed te doen als doe-het-zelver. Je zaagt de platen op maat, lijmt de lagen op elkaar en schaaft het geheel glad. Multiplex is sterk, betaalbaar en makkelijk te bewerken, wat het een populaire keuze maakt voor zelfgemaakte deuren. In dit artikel lees je precies hoe je dat aanpakt.
Welk multiplex gebruik je voor een deur?
Voor een binnendeur gebruik je het beste multiplex van 18 of 19 mm dik. Wil je een stevigere, zwaardere deur, dan kun je twee lagen van 18 mm op elkaar lijmen. Voor een buitendeur kies je altijd voor watervast multiplex, ook wel BWS-multiplex of Meranti-multiplex genoemd. Gewoon interieur-multiplex trekt krom bij vocht en is buiten ongeschikt.
Meranti-multiplex is een veelgebruikte keuze voor zelfgemaakte buitendeuren. Het hout is relatief licht, goed te bewerken en weert vocht beter dan goedkopere binnensoorten. Voor een binnendeur is populieren-multiplex een prima alternatief dat wat lichter uitvalt.
Zelf een deur maken van multiplex: de benodigdheden
Voordat je begint, zorg je dat je het volgende bij de hand hebt:
- Multiplex platen (dikte afhankelijk van je keuze, zie boven)
- Watervaste houtlijm (PVA-lijm of tweecomponentenlijm voor buiten)
- Lijmklemmen of riemklem
- Cirkelzaag of tafelzaag met een fijn blad
- Vlakschaaf of vlakschuurmachine
- Maatlint, potlood en winkelhaak
- Schuurpapier (korrel 80, 120 en 180)
- Eventueel: kantafwerking van massief hout voor een nette rand
Stap voor stap: zo bouw je de deur op
Stap 1: Maten bepalen. Meet de deuropening nauwkeurig op. Een standaard binnendeur is 83 cm breed en 201,5 cm hoog, maar jouw situatie kan afwijken. Reken aan alle kanten 2 tot 3 mm speling in zodat de deur soepel beweegt zonder te klemmen.
Stap 2: Platen op maat zagen. Zaag de multiplexplaten op de juiste afmetingen. Gebruik een fijn zaagblad om rafels te voorkomen. Plak desnoods schilderstape op de snijlijn; dat houdt het oppervlak netjes.
Stap 3: Lagen lijmen. Wil je extra dikte of stevigheid, dan lijm je twee lagen op elkaar. Breng watervaste lijm gelijkmatig aan op het hele oppervlak, leg de platen op elkaar en zet ze vast met lijmklemmen. Zorg dat de nerf van de bovenste laag haaks staat op die van de onderste; dat geeft de meeste stijfheid. Laat de lijm minimaal 24 uur uitharden onder druk.
Stap 4: Randen afwerken. De zijkant van multiplex ziet er ruw uit. Je kunt de randen afschuren, maar mooier is een strip massief hout (bijvoorbeeld meranti of grenen) rondom lijmen en vastspijkeren. Dat geeft ook een betere aansluiting voor het hang-en-sluitwerk.
Stap 5: Schuren en vlakken. Schaaf en schuur de hele deur vlak. Begin met grof schuurpapier (korrel 80) en werk op naar fijn (180). Besteed extra aandacht aan de randen zodat er geen scherpe kanten overblijven.
Stap 6: Afwerking aanbrengen. Grond de deur met een primer voordat je verf of beits aanbrengt. Voor een buitendeur gebruik je altijd een buitenverf of buitenbeits die specifiek geschikt is voor hout. Twee tot drie lagen geven de beste bescherming.
Hang-en-sluitwerk bevestigen
Multiplex is goed geschikt voor scharnieren en sloten, mits de randen voldoende dik zijn (minimaal 18 mm). Gebruik scharnieren van minimaal 80 mm voor een standaard binnendeur. Freer de scharnierpotten netjes in zodat ze vlak met het houtoppervlak zitten. Voor een buitendeur kies je roestvrij stalen scharnieren.
Een slot bevestig je het eenvoudigst in de massief houten randafwerking. In kaal multiplex kan een slot minder goed houden omdat de lagen kunnen splijten bij hoge belasting.
Veelgemaakte fouten bij een zelfgemaakte multiplexdeur
Een van de meest voorkomende fouten is het gebruik van niet-watervaste lijm voor een buitendeur. Gewone PVA-lijm lost op bij aanhoudend vocht, waardoor de lagen loslaten. Gebruik buiten altijd tweecomponentenlijm of een specifiek watervaste houtlijm met D4-certificering.
Een andere valkuil is te weinig lijmklemmen gebruiken. Zonder voldoende druk ontstaan luchtbellen tussen de lagen, wat de sterkte aanzienlijk vermindert. Gebruik minstens één klem per 20 cm langs de randen en een paar extra in het midden.
Tot slot: zaag de deur pas op definitief maat nadat de lijm volledig is uitgehard. Vers gelijmd multiplex kan iets bewegen terwijl het droogt, waardoor je maten kunnen verschuiven.
Een multiplexdeur die je zelf maakt kost je naar schatting rond 2025 tussen de 30 en 80 euro aan materiaal voor een standaard binnendeur, afhankelijk van de kwaliteit van het multiplex en de afwerking. Dat is een stuk goedkoper dan een kant-en-klare holle fabrieksindeur. Zolang je de zaaglijnen recht houdt en de lijm de tijd geeft om goed uit te harden, is het resultaat een stevige, duurzame deur die je precies op maat hebt gemaakt.